Φύση και άνθρωπος- του Μιχάλη Φαχιρίδη

0
198

Το ανθρώπινο γένος ,ήδη από την εμφάνιση του, ήταν αναγκασμένο να έρθει σε επαφή με την λεγόμενη φύση . Η πρώτη αλληλεπίδραση χαρακτηριζόταν από την αδυναμία του ανθρώπου όσον αφορά τον εξωτερικό κόσμο. Σημειωτέον πως η έννοια του εξωτερικού κόσμου θα μας απασχολήσει στη συνέχεια.

Από την άλλη πλευρά, όπως άλλωστε είναι εύλογο , ο άνθρωπος προέβη σε μια αβυσσαλέα εκμετάλλευση της προκειμένου να επιβιώσει. Στο στάδιο τούτο , δεν θα μπορούσε βεβαίως να υπάρξει μια έλλογη χρησιμοποίηση καθώς το ανθρώπινο ον δεν είχε τα κατάλληλα ‘’εργαλεία’’ , ώστε να μυηθεί στη τέχνη του φιλοσοφείν.

Το εν λόγω γεγονός δεν προκύπτει από την ‘’ μη αποκάλυψη οποιασδήποτε ιδέας’’ ,αλλά από την έλλειψη των αναγκαίων υλικών όρων. Όποιος ενστερνίζεται διαφορετική άποψη καταλήγει σε μεταφυσικές παραφιλολογίες. Εφόσον κάναμε μια νύξη σχετικά με την κατάσταση που επικρατούσε κατά την αρχαιότητα ας εξετάσουμε την σύνδεση μεταξύ νοείν και φύσης.

Συγκεκριμένα, η ίδια η υπόσταση του homo sapiens ‘’εξαρτιέται’’ από την φύση. Ας παραθέσουμε ένα απλό παράδειγμα: << Η τροφή , το νερό και ο αέρας παρέχονται από την φύση. Θα υπήρχε έστω και μια πιθανότητα να επιβιώσουμε ως ζώντες οργανισμοί εάν ‘’έλειπε’’ κάποιο από τούτα;>>. Η απάντηση είναι σαφώς αρνητική.

Ας επεκτείνουμε ολίγον τη σκέψη μας. Καθείς δύναται να υποστηρίξει ότι η φύση είναι ωφέλιμη μόνο ως προς τις εξωτερικές ανάγκες ( ένδυση,κατοικία,τροφή). Όμως το συγκεκριμένο επιχείρημα ,παρόλο που παρουσιάζεται λογικό, διέπεται από επιστημονικοφάνεια . Ειδικότερα, ο άνθρωπος δύναται να ναι κάτοχος της γνώσης. Προκειμένου όμως να την κατακτήσει κρίνεται απαραίτητη η συμβολή της νόησης. Δια της νοήσεως ερχόμαστε στη γνώση.

Επιπροσθέτως, το νοείν συνάδει με την συγκομιδή πλειάδων πληροφοριών. Η συγκομιδή τούτη προκύπτει και από την ανάγνωση βιβλίων. Το βιβλίο λοιπόν αποτελεί τον αναγκαίο διαμεσολαβητή μεταξύ νόησης και γνώσης. Εύλογα θα διερωτηθεί κάποιος , τι σχέση έχουν όλα αυτά με τη φύση. Η απάντηση είναι απλή. Βασικό συστατικό του βιβλίου αποτελεί το χαρτί , το οποίο προέρχεται από την κοπή των δένδρων. Προς αποφυγή οποιασδήποτε παρανόησης δεν υπονοούμε πως μόνο η φύση συμβάλλει στην κατάκτηση της γνώσης, αλλά ότι απάδει να παραβλέψουμε την συμβολή της στον τομέα αυτό. Ταυτόχρονα, χρήζει ανάλυσης η σχέση του ανθρώπου με τους άλλους έμβιους οργανισμούς. Συγκεκριμένα, ο άνθρωπος διαφέρει από τους τελευταίους διότι είναι κάτοχος του Λόγου.

Ας εξετάσουμε όμως τι ακριβώς σημαίνει τούτο. Εξηγούμαστε : Οι άνθρωποι κατέχουν εξωτερικό αλλά και εσωτερικό κόσμο, σε αντίθεση με τα ζώα τα οποία διαθέτουν μόνο εξωτερικό. Βεβαίως , η θέση αυτή δεν πρέπει να μας οδηγήσει στον παραλογισμό, ότι για τον λόγο αυτό οφείλουμε να τα εκμεταλλευόμαστε και να πράττουμε ανήθικα εις βάρος τους. Τουναντίον , η διάκριση τούτη φέρνει σε δυσμενή θέση τον ίδιο τον άνθρωπο , καθώς οφείλει να χρησιμοποιήσει τον εσωτερικό του κόσμο προκειμένου να σταματήσει η άλογη καταδυνάστευση σε βάρος της ίδιας της φύσης. Συνοψίζοντας , η σχέση μεταξύ ανθρώπου και φύσης είναι διαλεκτική. Γεγονός που συνίσταται στην αλληλεπίδραση και την αλληλεξάρτηση μεταξύ των δύο . Όσο ο άνθρωπος συνεχίζει να δρα κατά αυτόν τον τρόπο, τόσο περισσότερο συμμετέχει στην ίδια του την καταστροφή.

LEAVE A REPLY