Μέρες Αράβικες – του Χρήστου Παπαχαρίση

0
439

Με πολύ μεγάλο κόπο να μην θυμίσω τη Μάγια Τσόκλη σε κάποια εκπομπή του ταξιδεύοντας, θα προσπαθήσω- όσο μπορώ-  να περιγράψω ιστορίες Μαροκινές αλλά και προσωπικές. Αρχικά, οφείλω ένα ευχαριστώ σε μυστικούς  πράκτορες που μου σφύριξαν να βγάλω διαβατήριο μόνο και μόνο για να πάω Μαρόκο. Στη συνέχεια, προτρέπω όποιον έχει Erasmous* Ισπανία να δοκιμάσει την εκδρομή στο Μαρόκο γιατί συμφέρει οικονομικά και κυρίως γιατί εδώ δεν χωράνε αγαπημένα στερεότυπα του τύπου: « Εδώ είναι Ευρώπη κύριε!».

Πρώτος σταθμός το Μαρακές.  Με την πρώτη βόλτα στην πόλη, συνειδητοποιείς ότι βρίσκεσαι Αφρική από τον ήλιο, ο οποίος αγνοεί επειδικτικά τις προσπάθειες σου να τον αποφύγεις και διαπερνάει οποιοδήποτε γυαλί ηλίου αναγκάζοντας σε να αλληθωρίζεις κάθε 2 λεπτά. Παράλληλα, συνειδητοποιείς ότι είσαι στον Αραβικό κόσμο από την ασύμμετρη εικόνα της πόλης, που σε τίποτα δεν έχει- ή, μάλλον, δεν θέλει-  σειρά ή κάποιο είδος στοιχειώδους οργάνωσης. Άνθρωποι , μεγάλοι ή μικροί, οχήματα κάθε είδους- αρκεί να έχουν μια τουλάχιστον λειτουργική ρόδα-, μικροπωλητές των οποίων το μάτι γυαλίζει κοιτώντας την τσέπη σου, γητευτές φιδιών, που σε κυνηγάνε με τα φίδια αγκαλιά για τα λίγα Ντυράμ (μαροκινό νόμισμα) της φωτογραφίας μαζί τους, γυναίκες με μπούργκες, που αφήνουν μόνο τα ματιά τους ελεύθερα και αναρωτιέσαι τί μυστικά  μπορεί να κρύβουν και ζητιάνοι, που σου θυμίζουν ότι- όσο και να προσπαθήσεις για το αντίθετο- παραμένεις ένας τουρίστας -ξένος στον κόσμο και τα προβλήματα του τόπου· Όλα αυτά συνθέτουν μια πολύχρωμη εικόνα που σε καταβάλλει από την πρώτη στιγμή. Αν η εικόνα αυτή συνδυαστεί με τη μυρωδιά του ψητού αρνιού και των μπαχαρικών που επικρατούν δεσποτικά στην ατμόσφαιρα, τότε έχουμε Ανατολή. Αν προσθέσουμε και τη φωνή του Ιμάμη που καλεί για προσευχή από τον επιβλητικό Μιναρέ, βρισκόμαστε στο Μαρακές.

Το μεδούλι, όμως, της Ανατολής βρίσκεται στο ότι όλα τα παραπάνω δεν έχουν καμία δομή στο χώρο και, έτσι, αισθάνεσαι μέρος αυτής της τεράστιας κοινωνίας ανθρώπων, που- με κάποιο μαγικό τρόπο- καταφέρνει να λειτουργεί άναρχα, χωρίς τους αυστηρούς κανόνες μεγάλης Δυτικής μητρόπολης που προβλέπουν μέχρι και τη θέση σου στις ηλεκτρικές σκάλες του μετρό.  Αυτή η αταξία αναγκάζει τις αισθήσεις να «εργάζονται υπερωρίες»προσέχοντας μέχρι και το πώς θα ανασάνεις, γιατί νιώθεις πολιορκημένος από τον όγκο πληροφοριών που καλείσαι να επεξεργαστείς ανά πάσα στιγμή. Με άλλα λόγια, αισθάνεσαι, στον εσμό ανθρώπων, κόκκος άμμου που –ανά πάσα στιγμή- αν φυσήξει, δεν έχεις ιδέα που θα καταλήξεις· αισθάνεσαι μικρός και ασήμαντος.

Καθώς, όμως, ο οδηγός μας επιμένει ότι το πραγματικό Μαρακές βρίσκεται κάπου ανάμεσα στους καπνούς του ναργιλέ και στην αντανάκλαση του ήλιου στα κόκκινα σπίτια κατά τη Δύση του ήλιου, εξακολουθώ να πιστεύω ότι Μαρακές σημαίνει κυρίως παζάρι. Οι πωλητές έχουν επικοινωνιακές δεξιότητες που θα ζήλευε κάθε πολιτικός, πετάνε σκόρπιες λέξεις από κάθε γλώσσα που μπορεί να σκεφτεί ο ανθρώπινος νους και γνωρίζουν καλά ότι μόνο αν σε κάνουν να νιώσεις ξεχωριστός, θα κερδίσουν την καρδιά της τσέπης σου. Σημασία έχει πώς πουλάς κάτι και όχι τί πουλάς και αυτό το γνωρίζουν καλά οι άνθρωποι εδώ κάτω.

Χάνομαι,λοιπόν, στα σοκάκια προσπαθώντας να ανακαλύψω τί κρύβει, τελικά, αυτή η Ανατολή και γιατί την φοβόμαστε τόσο.  Ανακαλύπτω την ελιά, τα μπαχάρια και τον ελληνοτουρκικό –ανάλογα με τα τοπικιστικά γούστα του καθενός- καφέ.Συναντάω εύθυμους ανθρώπους που ζουν στους δικούς τους ρυθμούς, τους ανατολίτικους, ανθρώπους που, αν δεν τους χαμογελάσεις, ζορίζονται, ανθρώπους ευγενείς στους τρόπους, μακρυά από τον φαινομενικό καθωσπρεπισμό ευρωπαίων φίλων μας.  Βρίσκω σπίτια μικρά και σεμνά στις γραμμές και στο σχέδιο, απαλλαγμένα από τις υπερβολές πλούτου και χλιδής. Για κάποιο περίεργο και σατανικό λόγο, νιώθω κάτι από Θεσσαλονίκη, κάτι από Ελλάδα. Ίσως, τελικά, κάποια μέρα έρθει η ευλογημένη ώρα να αντιμετωπίσουμε με ειλικρίνεια το παρελθόν και τα στερεότυπα που το περιβάλλουν. Ίσως, τελικά, ανακαλύψουμε ότι έχουμε το μοναδικό προνόμιο του κάβουρα που το κέλυφος του είναι ευρωπαϊκό, αλλά το μεδούλι που προστατεύει το κέλυφος έχει κάτι από Ανατολή. Ίσως, τελικά, μια μέρα αποδεχτούμε ότι δεν είμαστε, δεν μπορούμε ούτε πρέπει «να γίνουμε Ευρώπη», γιατί έχουμε κάτι άλλο –πιο ενδιαφέρον-βαθιά κρυμμένο μέσα μας.

Μέχρι τότε, όμως, μπορώ να απολαμβάνω τα προνόμια του τουρίστα με την «ευρωπαϊκή τσέπη» και οι Clash με το Rock the Kasbah μπορούν να με συνοδεύουν στη συνέχεια του ταξιδιού στα βάθη της Μαροκινής ενδοχώρας.

LEAVE A REPLY